Google test zoeken zonder AI-modus

Google verstopt bij een deel van de zoekers de AI-modus. SEO-consultant Glenn Gabe zag vrijdag 13 november in zijn zoekresultaten geen tab AI Mode meer, en onder het AI-overzicht ontbrak het vak "Ask anything". Dat is opvallend, want in augustus zette Google dat vak bij sommige vragen juist standaard open. Wij openden dezelfde avond 11 verse sessies op Google vanaf een Nederlandse KPN-verbinding. In alle 11 stond de Google AI-modus er gewoon: knop in het zoekvak, tab bovenaan, vraagvak onder het overzicht.

Dat is geen bewijs dat de test Nederland overslaat. Het zegt wel iets over de koppen van deze week. "Google haalt AI Mode weg" is op dit moment een screenshot van één tester, geen besluit.

Eerst verdween de knop, nu ook de tab

Het begon niet vrijdag. De tijdlijn, met de eerdere stap die juist de andere kant op ging:

Google zelf heeft op geen van beide waarnemingen gereageerd. Barry Schwartz van Search Engine Roundtable kon het allebei de keren niet bij zichzelf nadoen. Hij schreef op 3 november al dat het hem niet verbaast als Google de knop bij "a tiny subset of searchers" weghaalt om te vergelijken hoe het presteert.

Het vraagvak is de deur naar AI Mode

Het tweede deel van Gabes test is voor websites misschien belangrijker dan de tab. Onder een AI-overzicht staat normaal een invoervak. Typ je daar een vervolgvraag, dan zit je in een gesprek in AI Mode, en de gewone zoekresultaten ben je kwijt. In september zagen we Google al links onder AI-overzichten naar AI Mode sturen.

Gabe leest het zelf nuchter: zonder dat vak kan Google zien hoeveel mensen alsnog in AI Mode belanden. Dat lijkt ons ook de beste uitleg. In augustus klapte Google het overzicht juist vaker open, met het vak klaar om te typen. Nu bekijkt het bij een kleine groep wat er gebeurt als die deur dicht is. Dat is de keerzijde van dezelfde proef. Toen duwde het opengeklapte overzicht je link naar beneden. Zonder vak eindigt het overzicht eerder en staan de gewone resultaten weer dichter bij de vraag.

11 verse sessies vanuit Nederland, 11 keer de Google AI-modus

Zo'n test zie je alleen als Google jou in de testgroep stopt. Daarom openden we niet één venster, maar 11 keer een lege browsersessie, zonder cookies en zonder Google-account, net als het incognitovenster van Raleigh. Elke sessie ging naar google.com in het Nederlands en stelde daarna twee gewone vragen, zoals hoe lang je een zacht ei kookt en het verschil tussen een annuïteitenhypotheek en een lineaire hypotheek. Per sessie noteerden we vier dingen en bewaarden we screenshots.

Eigen meting, 13 november 2026, 21.24 tot 21.40 uur, google.com met taal en land Nederland ingesteld in de link (hl=nl, gl=nl), zonder account, via KPN. Een twaalfde sessie liep vast op een fout in ons script en telt niet mee.

Bij 7 van de 22 vragen stond het AI-overzicht ingeklapt. Dan zit het vraagvak achter de knop "Meer tonen". Na die klik stond het er elke keer. Eén sessie zag er wel anders uit, met een smalle zijbalk links. Ook daar stond AI-modus als eerste tab.

Bewijzen doet dit weinig. Alle sessies kwamen van één Nederlandse verbinding, op één avond, in één browser. Google kan testgroepen ook op land, apparaat of account indelen, en tests als deze beginnen meestal in de VS. 11 sessies zeggen dus niets over hoeveel Nederlanders de test zien. Wel dat hij hier niet bij elke nieuwe sessie opduikt.

Verdient Google te weinig aan AI Mode?

Raleigh reageerde onder Gabes post: "They started testing this after that earnings report!" Dat klopt qua timing. Zijn eerste waarneming kwam twee dagen na de kwartaalcijfers. Philipp Schindler, de commerciële topman van Google, zei in die call letterlijk: "the strong growth in AI Mode queries had an impact because of the lower monetization we were seeing in AI Mode."

Lees wel de hele passage terug in het transcript. Zoeken groeide in het derde kwartaal met 12 procent naar 63,3 miljard dollar. Dat was minder hard dan in het kwartaal ervoor. Een analist van JP Morgan vroeg of dat kwam doordat Google in AI-overzichten en AI Mode minder advertenties toont. Schindler noemde eerst twee andere oorzaken:

Een bedrijf dat AI Mode wil opgeven, rolt er geen advertenties in uit naar meer landen.

Dit is volgens ons een meting, geen terugtocht. Google wil weten hoeveel zoekopdrachten en advertentieklikken de AI Mode-ingangen kosten of opleveren. Daar heb je een groep zonder knop, zonder tab en zonder vak voor nodig.

Eén screenshot is geen omslag, hoe graag SEO's dat ook willen

Onze eigen branche maakt het hier zichzelf makkelijk. Voor wie van zoekverkeer leeft, is "Google haalt AI Mode weg" het mooiste nieuws van het jaar, en dus deelt iedereen het. Ook wij hebben er belang bij dat mensen weer op gewone resultaten klikken. Maar de bewijslast is één tester per keer, twee keer niet na te doen door Barry Schwartz, en nul woorden van Google. Bright zette er "omslag aanstaande?" boven. Het vraagteken doet daar veel werk.

Het omgekeerde is net zo makkelijk: deze test wegwuiven als ruis. Google haalt niet zomaar de ingang weg van een product waar het anderhalf jaar lang de homepage, de tab en het AI-overzicht voor heeft omgebouwd. Dat het nu meet wat er gebeurt zonder die ingangen, zegt dat de uitkomst nog niet vastligt.

Kun je Google nu al zonder AI gebruiken?

Ben je de AI-antwoorden zelf zat, dan hoef je niet op Googles test te wachten. Een knop om de AI-modus of het AI-overzicht uit te zetten heeft Google niet, maar er is een omweg die we dezelfde avond in Nederland testten:

Allebei werken ze dus, maar ze zijn niet gelijk. De tab Web is een vast filter van Google zelf. Met " -ai" sluit je technisch pagina's uit waar het woord ai in staat. Google heeft die truc nooit aangekondigd, Gabe merkte deze week alleen dat hij bij hem nog werkt. Hij kan dus ook zomaar verdwijnen. Kies daarom de tab Web als je het vast wilt instellen.

In Chrome open je chrome://settings/searchEngines en voeg je een eigen zoekmachine toe, met een naam als Google Web en deze URL:

https://www.google.com/search?udm=14&q=%s

Maak je hem daarna je standaardzoekmachine, dan geeft je adresbalk voortaan alleen gewone weblinks. Voor site-eigenaren is dat meteen een snelle manier om te zien waar je staat zonder dat een AI-antwoord ertussen zit. Of je pagina's technisch goed staan, zie je met een seo check.

Pas als een Nederlander de tab kwijt is, is de test hier

In onze sessies stond de AI-modus er op 13 november gewoon. Hoe Google AI Mode en de gewone blauwe links naast elkaar zet, lees je in de kennisbank, en wat het nieuwe model van deze week aan links oplevert in onze test van Gemini 4 Hydrogen.

Het volgende moment met harde cijfers zijn de volgende kwartaalcijfers van Alphabet, meestal eind januari of begin februari. Noemt Schindler AI Mode dan weer als rem op de groei, dan krijgt deze test een andere lading. Zegt hij dat de advertenties in AI Mode bijtrekken, dan blijft de tab staan. Tot die tijd werken gewone resultaten zoals altijd. Ben je bezig met backlinks kopen of volg je je posities bij BacklinksWinkel, dan hoef je door deze test niets om te gooien.